> Home > rijden > veiligheid
Interview Bert Anciaux
Iedereen heeft zo zijn eigen opvattingen over hoe je de dingen het beste aanpakt. Op de motornet redactie proberen we altijd zo kort mogelijk op de bal te spelen en de juiste personen te vinden om onze informatie bij in te winnen. Met andere woorden; we gaan liever rechtstreeks bij de paus te rade, dan bij één van zijn onderpastoors. Om uiteindelijk eens klaarheid te brengen in wat de overheid allemaal in petto heeft in verband met motorrijden, zochten we dan ook contact met Bert Anciaux, de huidige federale minister van mobiliteit.

Bij een minister kan je maar moeilijk zomaar op goed geluk gaan aanbellen; dus dienden we een manier te vinden om de man te contacteren voor een afspraak. Omdat bijna iedereen tegenwoordig via het internet bereikbaar is, surften we een kwartiertje en botsten daarbij al snel op een mailadres waarlangs we de minister konden bereiken. We stuurden meteen een mailtje met de vraag om een interview en hoopten dat we daar ooit nog eens een antwoord zouden op krijgen. Wie schetst onze verbazing toen we nog geen half uurtje later van hem persoonlijk een positief antwoord kregen. We konden onze vragen beginnen opstellen… Inderdaad: soms zijn de zaken die het moeilijkst lijken nog het gemakkelijkst te regelen.
Enkele weken later melden we ons aan bij het kabinet van de minister in de Wetstraat te Brussel. Lot Wildemeersch, de woordvoerster van de minister ontvangt er ons vriendelijk in de ruime hal van het gebouw en maakt het wachten op de meest beroemde -en inmiddels ook beruchte- Bert van Vlaanderen aangenaam. Bert weet duidelijk zijn medewerkers te kiezen, denken we, terwijl het gesprek verder kabbelt, want Lot is jong, ziet er goed uit en praat met kennis van zaken over motorrijden. Lang moeten we echter niet wachten om de man waarvoor we zijn gekomen te zien te krijgen; na enkele minuten met Lot te hebben gepraat, komt Bert Anciaux als uit het niets opduikend op ons toegelopen, ontvangt ons vriendelijk en neemt ons mee naar zijn ruime bureau. Hoe die ruimte er uitziet? Ruim, gezellig en functioneel ingericht, maar beslist niet overdreven luxueus aangekleed. We zijn ooit al door veel mindere goden in hun bureaus ontvangen die er héél wat mondainer uitzagen…

Bert is langer dan hij op het televisiescherm lijkt en de eerlijkheid gebiedt ons ook te vermelden dat we, ondanks zijn jongensachtig gezicht, een ietwat gezette veertiger voor ons zien zitten als we ons notitieblok op tafel leggen. De man is sportief en eenvoudig gekleed, draagt geen das en ook geen jasje en voelt zich duidelijk al helemaal thuis in zijn nieuwe omgeving. Eenmaal we beiden een kop koffie voor ons hebben staan en er enkele vriendelijke woorden heen een weer zijn uitgewisseld, kunnen we van start gaan met het interview. Om maar meteen een idee te krijgen welk vlees we in de kuip hebben, vragen we de minister op de man af of hijzelf enige ervaring heeft met het rijden met gemotoriseerde tweewielers…

Bert Anciaux: Op het ogenblik rij ik niet met de motor, maar dat zou er nog wel eens van kunnen van komen. In mijn jeugd heb ik altijd graag met mijn bromfietsen gereden en daar bewaar ik heel aangename herinneringen aan. Een tijdje geleden heb ik nog met het idee rondgelopen om me een motor aan te schaffen. Ik wou de voordelen van het motorrijden aan den lijve ondervinden. Het moet een zaligheid zijn je zo gemakkelijk in de stad te kunnen verplaatsen. Ik heb me ook laten vertellen dat motorrijden ontspant. Dat klinkt toch verleidelijk. Maar mijn vrouw en kinderen vinden het idee dat ik met de motor zou beginnen rijden maar niets; ze zijn bang dat er mij wat zou overkomen. Zelfs de steun van mijn motorrijdende broers heeft hen nog niet van gedachten kunnen doen veranderen. Maar geen nood, misschien kom je me ooit nog wel eens op een motor tegen…

Motornet: Ziet u de motorfiets dan als een reële oplossing voor het mobiliteitsprobleem?

Bert Anciaux: De motorfiets kan deels als een oplossing voor het mobiliteitsprobleem gezien worden. Een motor neemt nu eenmaal minder plaats in op de openbare weg dan een wagen en kan dus ontegensprekelijk bijdragen tot minder drukke wegen. Maar het fundamentele probleem ligt niet daar. Om het mobiliteitsprobleem echt aan te pakken zullen minder mensen in de toekomst voor individuele vervoersmiddelen moeten kiezen en meer moeten openstaan voor gemeenschappelijke vervoersmiddelen. Dat is de enige fundamentele termijnoplossing voor het mobiliteitsprobleem. Dit neemt uiteraard niet weg dat motorrijders al voor een deel van de oplossing zorgen.

Motornet: Een vraag die ons en heel wat motorrijders bezighoudt, is wat er nu uiteindelijk van de motorkeuring in huis zal komen. Heeft u daar vastomlijnde ideeën over?

Bert Anciaux: Op die vraag kan ik niet meteen antwoorden omdat ik nog niet over alle gegevens beschik. Ik wil wel vertellen hoe ik denk over de problemen rond de wetgeving van het motorrijden. Ik vind dat er degelijke wetten moeten komen, die elke weggebruiker duidelijk maken wat een motorrijder nu wel en niet mag doen. Het filerijden bijvoorbeeld moet wettelijk geregeld worden. Nu wordt dat oogluikend toegelaten –men zou in dit specifieke geval zelf van een gedoogbeleid kunnen spreken- maar indien er een ongeval gebeurt waarbij de motorrijder tussen de files doorreed, is hij overgeleverd aan de welwillendheid van de rechter en dat vind ik niet kunnen. Dat en nog veel meer specifieke problemen moeten aangepakt en opgelost worden, anders blijven we zoals tot nu toe steeds gebeurde ter plaatse trappelen en verspillen we alleen maar tijd en energie in plaats van spijkers met koppen te slaan. Daarom heb ik ook een werkgroep opgericht die zich met de specifieke problemen rond motorrijden zal bezighouden. Die groep moet niet alleen de problemen rond het motorrijden detecteren en rapporteren, maar ook met oplossingen komen die snel en accuraat kunnen worden uitgevoerd.

Motornet: Om misschien toch nog eventjes op de keuring terug te komen hebben we nog een vraag voor u: hoe denkt u het probleem met de getunede en verbouwde motoren te kunnen oplossen bij de keuring? Gaat u ervan uit dat enkel ongewijzigde motorfietsen veilig zijn en dat de speciale motoren –bijvoorbeeld diegene die van een ander frame zijn voorzien- meteen maar als onveilig moeten worden beschouwd en dus niet tot het verkeer mogen worden toegelaten?

Bert Anciaux: Ik heb reeds met heel wat tuners en liefhebbers van speciale voertuigen gesproken en ik heb de indruk dat dat mensen zijn die echt leven voor hun beroep of hun hobby. Getunede voertuigen moeten gekeurd kunnen worden op hun veiligheid en indien ze aan de voorwaarden voldoen, moeten de eigenaars in het bezit worden gesteld van de nodige papieren zodat het deelnemen aan het verkeer met deze voertuigen volledig wettelijk kan geregeld worden. Ik ga ervan uit dat het geen probleem kan zijn om dat streven in de praktijk mogelijk te maken. Wel zullen er regels moeten worden opgesteld om alles in goede, veilige banen te kunnen leiden, maar ook dat kan niet onoverkomelijk zijn.

Motornet: Er gaan geruchten dat er verandering zou komen in het behalen van een motorrijbewijs. Kan het zijn dat het ook voor zij die reeds voor 1/1/1989 een rijbewijs type B behaalden dan niet meer zonder meer mogelijk zal zijn om met een motorfiets te gaan rijden? Dat is iets waarvan wij vinden dat dat echt niet verantwoord is. In de eerste plaats is het niet alleen heel ondemocratisch –anderen moeten wel scholing volgen en heel wat centen op tafel leggen- maar ook heel gevaarlijk. De meesten van die mensen hebben namelijk helemaal geen ervaring en hebben ook totaal geen opleiding genoten voor het rijden met een motorfiets.

Bert Anciaux: Niemand zal kunnen ontkennen dat er heel wat werk aan de winkel is op gebied van rijbewijzen, rijopleidingen en de daarmee verwante zaken. Ik voorzie dan ook dat er op deze vlakken heel wat veranderingen zullen nodig zijn om voor iedereen een veiliger weggebruik mogelijk te maken. Om op jullie vraag te antwoorden vind ik inderdaad dat er daar één en ander schort. Zo, voor de vuist weg, denk ik dat de mensen die geen aantoonbare ervaring hebben, tenminste een praktisch examen zouden moeten afleggen voor ze met een motor de baan op mogen. Hoe we dat allemaal precies zullen regelen, kan ik nog niet vertellen, maar dat er aan gewerkt wordt, mag je wel noteren.

Motornet: In de regeringsverklaring staat er duidelijk dat er een vermindering van het aantal verkeersslachtoffers moet gerealiseerd worden. Hoe denkt u dat te realiseren?

Bert Anciaux: Van mijn voorstellen om de toegelaten snelheid op bepaalde plaatsen terug te schroeven heeft natuurlijk iedereen al gehoord. Jammer genoeg is die boodschap niet volledig overgebracht; anders zouden er niet zoveel stemmen opgegaan zijn om die voorstellen de grond in te boren. Laat ik duidelijk zijn: ik wil inderdaad op bepaalde plaatsen de snelheden aan banden leggen, maar ik wil ook dat elke situatie apart wordt bekeken. De regel moet aangepast kunnen worden aan de noden en niet andersom. Op een weg waar er geen gevaar dreigt voor andere weggebruikers en waar er nu een maximumsnelheid geldt van 90 kilometer per uur kan de snelheid voor mijn part gewoon 90 kilometer per uur blijven in plaats van de 70 kilometer per uur die dan de regel zou vormen. Datzelfde idee heb ik ook over de 30 kilometer per uur regel, ook daar zijn onder bepaalde omstandigheden uitzonderingen mogelijk. Het is namelijk niet zo dat ik het verkeer over de wegen wil zien kruipen; ik wil enkel een veiliger milieu scheppen voor al diegenen die onze wegen gebruiken. De verschillende mogelijkheden en de gevolgen daarvan worden momenteel volop onderzocht en aan de hand van de resultaten van dat onderzoek zal ik mijn conclusies trekken.

Motornet: Heel wat ongevallen met motorrijders worden veroorzaakt omdat de andere weggebruikers nog nooit met een motor gereden hebben en dus de specifieke gevaren waarmee een motorrijder heeft af te rekenen niet kunnen inschatten. Is er geen mogelijkheid om het grote publiek van die zaken op de hoogte te brengen? We denken daarbij bijvoorbeeld aan campagnes in de media die ook de niet motorrijdende burgers bereikt.

Bert Anciaux: Dat is juist en het is inderdaad geen slecht idee om daar dieper op in te gaan. We zouden bijvoorbeeld via de televisie en de panelen langs de autosnelwegen deze boodschappen onder de aandacht van de weggebruikers kunnen brengen. Dit is een goed voorbeeld van een taak die de werkgroep motorrijden wacht. Informatie verstrekken waar nodig is, is nu eenmaal levensbelangrijk, zeker in het verkeer.

Motornet: De ervaring heeft ons geleerd dat heel wat bestuurders van gemotoriseerde tweewielers slechts over een heel beperkte vaardigheid beschikken bij het besturen van hun voertuig. Verschillende privé-initiatieven proberen daar een oplossing voor te bieden, maar er zijn momenteel in België zo goed als geen locaties waar deze voortgezette rijopleidingen kunnen gegeven worden. Vindt u niet dat er daar een taak voor de overheid is weggelegd? Enkele speciaal daarvoor ontworpen oefencircuits aanleggen, waarop opleiding kan gegeven worden en waar de motorrijders daarna in alle veiligheid hun vers aangeleerde technieken kunnen oefenen mag toch geen probleem zijn als de veiligheid van de weggebruikers daardoor kan verhoogd worden?

Bert Anciaux: In principe ben ik het daar volledig mee eens. Het probleem is echter dat de aanleg van een dergelijk oefenterrein binnen de huidige wetgeving van de ruimtelijke ordening moeilijk of niet te realiseren valt. Indien de studies van de werkgroep motorrijden inderdaad aantonen dat deze centra een daadwerkelijke verhoging van de veiligheid kunnen teweegbrengen dan zal die wet aangepast worden en zullen er terreinen gezocht worden om die infrastructuur een plaats te kunnen geven.

Motornet: Niet alleen overdreven snelheid en het niet naleven van de voorrangsregels zijn oorzaken van ongevallen. Ook de staat van onze wegen komt in niet onbelangrijke mate in het lijstje van oorzaken voor. Gladde wegmarkeringen, putdeksels en wegdekken in slechte staat zijn echte valkuilen voor motorrijders. Volgens Steve Stevaert waren die samen goed voor 10% van de ongevallen, maar Febiac spreekt van niet minder dan 30%. Wat zijn volgens u de correcte cijfers en hoe stelt u zich de oplossing van dat probleem voor?

Bert Anciaux: Over exacte, recente cijfers beschik ik momenteel niet. Ook daar moet dringend werk van gemaakt worden, want het is enkel op basis van juiste informatie dat men de juiste oplossingen kan vinden voor een probleem. Als Steve Stevaert denkt dat het 10% is, zal hij er volgens mij niet ver naast zitten want Steve heeft zich heel goed in deze materie verdiept. Ik ben er me echter van bewust dat er enkel op veilige wegen veilig kan gereden worden. Ook daar zal de werkgroep motorrijden zich moeten over buigen en eenmaal een oplossing gevonden, zal ik gaan aankloppen bij mijn collega van openbare werken om daar de nodige aanpassingen aan te kaarten.

Motornet: Tijdens de voorbije zomers zagen we heel dikwijls politie op de motor zonder beschermende kledij. Vindt u niet dat dit eigenlijk niet kan? De politie heeft toch een voorbeeldfunctie voor de weggebruikers en dat het niet dragen van veiligheidskledij de kans op zware verwondingen vergroot, is toch al lang bewezen?

Bert Anciaux: Inderdaad. Dat is mij ook opgevallen en ik ben het volledig met jullie eens dat dit een slecht voorbeeld is voor de andere weggebruikers. De verkeerspolitie beschikt nochtans over een veiligheidsuitrusting. Het heeft volgens mij ook te maken met feit dat er geen wetgeving bestaat die motorrijders verplicht om de veiligheidsuitrusting ook effectief te dragen en dan kan ik mij voorstellen dat ook de politie het niet zo nauw neemt met het dragen van beschermingskledij. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de tropische temperaturen die afgelopen zomer heersten. Op zo’n dagen zal ook de politie sneller geneigd zijn om hun veiligheidsuitrusting thuis te laten. Maar dat wil daarom nog niet zeggen dat we het moeten toestaan dat onze politiekorpsen in hemdsmouwen de baan opgaan, terwijl we het gebruik van beschermende kledij bij de motorrijders juist willen promoten.

Motornet: bij het aanleggen van wegen zien we dat er heel wat beton gebruikt wordt. Waarom kiest men niet meer voor het drainerende fluisterasfalt? Dat geeft minder spray bij nat weer en verhoogt gevoelig de zichtbaarheid van de weggebruikers. Motorrijders hebben geen ruitenwissers en merken maar al te vaak dat hun zicht soms tot heel kritieke waarden terugvalt bij regenweer. In totaal speken we over bijna 310.000 Belgische gebruikers van gemotoriseerde tweewielers, die soms bijna op de tast hun weg door het verkeer moeten zoeken als het fel regent.

Bert Anciaux: Dit is eigenlijk een vraag voor mijn collega van openbare werken. Indien echter uit studies mocht blijken dat beton slechter het water afvoert en voor minder zichtbaarheid zorgt dan asfalt, dan zal ik met de resultaten van deze studies bij mijn collega van openbare werken gaan aankloppen om samen met hem een oplossing te zoeken. Zien en gezien worden is namelijk essentieel om veilig aan het verkeer te kunnen deelnemen, dat is voor iedereen duidelijk.

Motornet: In tegenstelling tot de bestuurders van auto’s kunnen motorrijders niet van een bonus-malus systeem genieten op hun verzekering. Vindt u ook niet dat de huidige situatie naar discriminatie ruikt? Wij gaan ervan uit dat ook de veilig rijdende motorrijders beloond moeten worden en dat de minder veilige bestuurders maar zelf hun gelag moeten betalen…

Bert Anciaux:
Dit is een vraag die je aan Fientje Moerman, onze minister van Economie zou moeten stellen. Dit is niet mijn bevoegdheid.
Dit gezegd hebbende, werpt de minister een blik op zijn polshorloge, werkt zijn laatste slok koffie naar binnen en vertelt ons dat hij graag verder met ons had gesproken, maar dat zijn tijd jammer genoeg beperkt is en hij al te laat is voor zijn volgende afspraak. Hij is duidelijk gehaast, dus dringen we niet verder aan, ook al hadden we nog wel wat vragen voor hem. We staan op van de tafel en hij leidt ons persoonlijk naar de uitgang van het gebouw. Als hij de motorfiets ziet staan waarmee we zijn gekomen kan hij het niet laten om er even op te gaan zitten. Snel schieten we enkele beelden en nemen daarna afscheid. Eenmaal op straat halen we opgelucht adem: we hebben de indruk dat we in België eindelijk een minister van mobiliteit hebben die niet doof is voor de noden van de motorrijders. We zullen onder het bewind van Anciaux wel een beetje beter en wat meer naar onze snelheidsmeter moeten kijken om niet om de haverklap beboet te worden, maar voor wat hoort nu eenmaal wat. Als Bert Anciaux zijn denkpistes over het fenomeen motorrijden in daden omzet kan er in de komende jaren heel wat vooruitgang worden geboekt in de wetgeving ten aanzien van het motorrijden. Met bijna 310.000 gemotoriseerde tweewielers op de weg is het ook niet meer dan normaal dat je stem gehoord wordt door de wetgevers. Eén ding mogen we echter niet uit het oog verliezen: we leven in België en binnen die landsgrenzen heeft het woord "normaal" soms wel eens heel uiteenlopende betekenissen...